گوشت بدنش ريخت و استخوان‌هايش ظاهر شد و بالاخره سه روز پس از ورود به مدينه ، از دنيا رفت . » « 1 » بدين ترتيب ، بر يكى ديگر از حركات شيعيان زيدى در عصر عباسى اول پرده‌اى كشيده شد ، اما اين پوشش براى يك حركتى ديگر كنار رفت و آن ، وقتى بود كه حسين بن على در دورهء هادى قيام كرد . اين حركت جديد ، مدينه منوره را مركز فعاليت خود قرار داد . « 2 » رفتار مهدى با امام موسى كاظم عليه السّلام تا اين‌جا موضع شيعيان زيدى را نسبت به خلافت مهدى عباسى بررسى كرديم . اما فرقه شيعه اماميه چه موضعى اتخاذ كردند ، و امام اين فرقه ، موسى كاظم عليه السّلام در اين باره چه ديدگاهى داشت ؟ امام موسى كاظم عليه السّلام بعد از وفات پدرش امام جعفر صادق عليه السّلام در سال 148 ق ، امامت شيعيان اثنا عشرى را عهده‌دار شد . در صفحه‌هاى پيش ديديم كه چگونه شيعيان اماميه ، منشعب شدند و فرقه شيعيان اسماعيلى كه به امامت اسماعيل ، بن جعفر صادق دعوت مىكردند ، ظاهر گشتند . به دنبال اين انشقاق ، هركدام از اين فرقه‌ها راه مشخص و متمايز خود را طى كردند . امام موسى كاظم عليه السّلام به تقوا و ورع شهرت داشت ، همان‌گونه كه به شكيبايى در برابر آزار ديگران نيز معروف بود ، تا آن‌جا كه او را كاظم ناميدند . « 3 » در دورهء وى ، امامت وارد مرحلهء سرّى و عبادى شد و دوران فقهى آن پايان يافت ، به گونه‌اى كه ما فقه خاصى را از امام موسى كاظم عليه السّلام سراغ نداريم ، هم‌چنين آن حضرت در عقايد كلامى اماميه ، نقشى نداشت و احاديثى كه قابل ذكر در منابع حديثى باشد ، « 4 » از ايشان روايت نشده است . « 5 »

--> ( 1 ) . اصفهانى ، مقاتل الطالبيين ، ص 403 . ( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 3 ، ص 137 / تاريخ طبرى ، ج 6 ، ص 410 - 412 . ( 3 ) . طبقات الشعرانى ، ص 33 . ( 4 ) . بر خلاف نظر نويسنده ، از امام موسى كاظم عليه السّلام مجموعهء غنى از احاديث و روايات به جا مانده -